Στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση στη λεωφόρο Συγγρού, παρουσιάζεται για λίγες εβδομάδες ακόμη η έκθεση έργων του σημαντικού Νεοϋορκέζου φωτογράφου Robert Mapplethorpe.

100 φωτογραφίες περίπου, προερχόμενες από το Ίδρυμα Robert Mapplethorpe, εκτίθενται άρτια στον υπόγειο εκθεσιακό χώρο του κτιρίου.

Μπαίνοντας στην έκθεση δεν μπορείς παρά να μελετήσεις το ημερολόγιο της σύντομης αλλά εκρηκτικής ζωής του φωτογράφου.

Ο Robert Mapplethorpe υπήρξε μια από τις σημαντικότερες μορφές της πολυτάραχης Νέας Υόρκης για δύο δεκαετίες (70-80) και φίλοι του υπήρξαν πασίγνωστα ονόματα της μουσικής ή των τεχνών γενικότερα. Η ομοφυλοφιλία, ο σαδομαζοχισμός, η punk κουλτούρα και πολλές προσωπικές εμμονές αποτέλεσαν τις κύριες πηγές έμπνευσης για τον καλλιτέχνη, ο  οποίος κατόρθωσε τόσο να προκαλέσει όσο και να γοητεύσει την Αμερική ακόμη και μετά τον θάνατό του από AIDS το 1989.

Οι φωτογραφίες που εκτίθενται στη ΣΓΤ είναι οι περισσότερες ασπρόμαυρες και φυσικά τολμηρές: γυμνές, καλογυμνασμένες, αντρικές και γυναικείες μορφές, μόνες τους ή σε συμπλέγματα και επίσης λουλούδια και πορτρέτα.

Οι S&M φωτογραφίες του (δεν εκτίθενται εδώ) υπήρξαν το αντικείμενο έντονων πολιτικών αντιδράσεων στην Αμερική και προκάλεσαν μεταξύ άλλων την ακύρωση μιας έκθεσής του στην Corcoran Gallery στη Washington.

Βέβαια αυτό που τότε φαινόταν underground ή avant-garde σήμερα φαίνεται απλά γνώριμο. Ακούγεται τετριμμένο αλλά όντως τα έχουμε δει όλα, τίποτε δεν σοκάρει πια. Είναι το θέμα των διαφορών των γενεών. Και ύστερα ήρθε το internet.

Ωστόσο τα γυμνά του Mapplethorpe διαπνέονται από μια τρυφερότητα, μια συμπάθεια για τους αδικημένους του περιθωρίου και είναι υπό αυτό το πρίσμα ουμανιστικά. Επιπλέον σήμερα, απογυμνωμένα από το τεχνητό ή μη buzz του τότε, σοκάρουν λιγότερο αλλά σίγουρα συγκινούν με άλλο τρόπο.

Δυναμισμό και εύγλωττο ερωτισμό έχουν επίσης τα λουλούδια του Mapplethorpe, τα οποία χειρίζεται αριστοτεχνικά σαν να είναι ανθρώπινα σώματα.  Η «γλυπτική» φωτογραφική προσέγγιση του φυτικού βασιλείου δεν συγκρίνεται βέβαια με το έργο του μεγάλου Karl Blossfeldt.

Τα πορτρέτα επωνύμων όπως ο Andy Warhol, η Grace Jones ή η Patti Smith αλλά και πολλών κοσμικών προσφέρονται για πολλαπλές αναγνώσεις και μαρτυρούν για το μύθο και την αύρα μιας ολόκληρης εποχής της οποίας icon ήταν ο φωτογράφος.

Πολύ εμφανής και η σχέση του έργου του Mapplethorpe με την αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή γλυπτική. Το στήσιμο των σωμάτων φαίνεται να ακολουθεί την κλασική παράδοση.  Μοιάζει σα να ήθελε ουσιαστικά να συγκεράσει ερωτική θεματολογία και κλασικισμό.

Την έκθεση συμπληρώνουν κάποια βίντεο που προβάλλονται σε μικρές οθόνες όπως αυτό όπου η Patti Smith υποδύεται μια τρόφιμο ψυχιατρείου σε κρίση και μια ταινία για τη ζωή και το έργο του Robert Mapplethorpe την οποία κάθισα και είδα όλη αναρωτώμενος αν είναι τελικά πολύ πιο ενδιαφέρουσα η ζωή και η εποχή του από το ίδιο το έργο του.

Καλόγουστος ο κατάλογος της έκθεσης αλλά πολύ ακριβός για το περιεχόμενό του (38€).

Βγαίνοντας χαζέψαμε λίγο το κτίριο, το οποίο είναι πιο εντυπωσιακό μέσα παρά έξω και καθίσαμε για περαιτέρω σχολιασμό στο sci-fi  bar της ΣΓΤ που μου θύμισε το θάλαμο διακυβέρνησης του battlestar Galactica.

Καταλήξαμε εύκολα αλλά όχι απαξιωτικά: ιστορικού ενδιαφέροντος.


Robert Mapplethorpe, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Ίδρυμα Ωνάση, Συγγρού 107-109,

Έως 15/2/2012, Εισιτήριο 8€ (μειωμ. 4€)

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το: