Θυμάμαι στα 90s τις εκθέσεις του Hirst στο Λονδίνο όταν αυτός ήταν το ηγετικό όνομα της –τότε- νέας γενιάς Βρετανών καλλιτεχνών, γνωστών ως Young Brit Artists.

Enfant terrible ο Hirst είχε την τύχη να συνδέσει την καριέρα του με το θρυλικό συλλέκτη Charles Saatchi ο οποίος τον βοήθησε να προβληθεί σε μέγιστο βαθμό καθιερώνοντάς τον ως ένα από τα κύρια ονόματα της τέχνης στα τέλη του εικοστού αιώνα.

Το μακάβριο, ο θάνατος, ο έρωτας, ο φόβος και η λύτρωση είναι τα κύρια θέματα που τον απασχολούν ενώ ο τρόπος έκφρασής του, όπως και πλείστων άλλων Βρετανών από τον Jack the ripper και μετά, χαρακτηρίζεται από αυθάδεια, ωμότητα και προκλητικότητα.

Ενώ λοιπόν στα 90s τεμάχιζε ζώα με ικανότητα σφαγέα, τα τοποθετούσε σε δεξαμενές με φορμόλη προσφέροντας ένα απόκοσμο, κλινικά ψυχρό και αποτρόπαιο θέαμα, στην έκθεση “New Religion” που παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς, θέτει έναν διαφορετικό αλλά μέσα στα πλαίσια της θεματολογίας του προβληματισμό.

Είναι η επιστήμη η νέα θρησκεία σήμερα; Ή πως μπορούν να συνδεθούν τα δύο μέσω της τέχνης;

Το ερώτημα αυτό σε μια εποχή που η επιστήμη και ειδικότερα η ιατρική ή η φαρμακευτική έχουν προχωρήσει τόσο πολύ, φαντάζει ξεπερασμένο, διόλου προκλητικό ούτε καν τολμηρό.

Και δεν ήταν τολμηρό ούτε το 2005 όταν εγκαινιάστηκε η έκθεση αυτή στο Λονδίνο, η οποία έκτοτε περιοδεύει ανά τον κόσμο σε μια ακόμη έξυπνη κίνηση του καλλιτέχνη.

Ο Hirst χρησιμοποιεί την χριστιανική εικονογραφία σε συνδυασμό με την αγαπημένη του φαρμακολογία και κάποια στοιχεία γκόθικ ροκ και  μεταμορφώνει  τον εκθεσιακό χώρο σε μεταμοντέρνα εκκλησία. 

Ξεκινώντας από το Ιερό βρίσκουμε το Κουτί, κεντρικό αντικείμενο της έκθεσης από το οποίο ξεπηδούν τα εκθέματα των δύο αιθουσών: ιερατικά αντικείμενα, ο ξύλινος Σταυρός με ενσωματωμένα χάπια αντί για πολύτιμα πετράδια, η Όστια ως μαρμάρινο χάπι paracetamol, η Ιερή Καρδιά τρυπημένη από βελόνες και ξυράφια και μια σειρά μεταξοτυπιών.

Αν είστε των θετικών επιστημών ίσως σας θυμίσουν το περιοδικό σύστημα των στοιχείων όπου τη θέση των στοιχείων έχουν πάρει τα χάπια με ονομασίες από διάφορα γεγονότα από τη Βίβλο προκαλώντας έτσι  μύριες συσχετίσεις αναλγητικών και λοιπών φαρμάκων με τις υπαρξιακές ανησυχίες, τον πόνο, την ανακούφιση, τη λύτρωση ή το θάνατο.

Στη New Religion τα θαύματα γίνονται με χάπια και η ιατρική αξίζει την πίστη. Όμως παρά τις ελπίδες που χαρίζει η ιατρική όλοι γνωρίζουμε ότι ο θάνατος είναι αναπόφευκτος και υπό αυτό το πρίσμα η έκθεση είναι μακάβρια και νοσηρή παρά το υψηλής αισθητικής περίβλημα.

Τώρα αν η έκθεση είναι σημαντική, θα απαντούσα χωρίς δισταγμό: Όχι.

Πολλοί από εσάς ίσως να επισκεφτήκατε το εστιατόριο που διατηρούσε ο Hirst στο Λονδίνο, το Pharmacy. Όλα μέσα σε αυτό ήταν σχεδιασμένα από τον ίδιο τον Hirst, ο οποίος, όταν αυτό σταμάτησε την πετυχημένη λειτουργία του, τεμάχισε και μοσχοπούλησε κάθε γωνιά του, από τις προθήκες φαρμακείου που αποτελούσαν την διακόσμηση των τοίχων έως τα πιάτα, τα μαχαιροπήρουνα, τους πάγκους, τα πάντα έναντι του ποσού-ρεκόρ των 11 εκατομμυρίων λιρών. Επιχείρηση. Και όχι απλά επικερδής.

Γιατί πάνω απ’όλα ο Damien Hirst είναι επιχειρηματίας. Βλέπει το όνομά του ως brand στο χρηματιστήριο της Τέχνης το οποίο πρέπει, αφού εδραιώθηκε, να συνεχίζει να πουλάει στο διηνεκές. Μη γελιέστε. He means business. Και τα χρήματα έχουν μέγιστη σημασία για αυτόν.

Είχε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του στην Independent:

“I think money is important for everyone, because the lack of it is so painful. I worked very hard to make sure that money was not my goal but a by-product of what I was doing. I had a very good manager who told me to use the money to chase the art, rather than the art to chase the money”

Ακριβώς μετά την πώληση του Pharmacy εγκαινιάστηκε η έκθεση New Religion. Κάντε εσείς τη συσχέτιση.

Από την άλλη αν σας εντυπωσιάζουν τα μεγάλα brands, δείτε την έκθεση, συζητήστε γι’αυτή σε ένα τραπέζι με φίλους και συμβάλλετε στην επιτυχία της. Λάβετε μόνο υπόψη ότι πλέον οι τιμές του Damien Hirst έχουν πέσει δραματικά.

Bubble brand; Ο καιρός θα δείξει.

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το: