Στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών στάθηκα άτυχη: οι επιλογές μου ήταν στη πλειοψηφία τους μέτριες έως πολύ κακές. Η παράσταση (A)pollonia του Βαρλικόφσκι ήταν η τελευταία μου ελπίδα να αποζημιωθώ για τις απανωτές μούφες που είχα δει μέχρι τώρα. Η αλήθεια είναι ότι το περίμενα ότι θα μου άρεσε διότι είχα διαβάσει αρκετά για το έργο και τον σκηνοθέτη προτού πάω. Πτυχιούχος φιλοσοφίας/γαλλικής φιλολογίας & ιστορίας που συνεργάστηκε με τον Πίτερ Μπρούκ και που σκηνοθέτησε Σάρα Κέιν δεν μπορεί παρά να βρίσκεται ψηλά στην εκτίμησή μου. Ο Κριστόφ Βαρλικόφσκι θεωρείται, σήμερα, από τους πιο αμφιλεγόμενους σκηνοθέτες θεάτρου στην Ευρώπη και το «τρομερό παιδί» της Πολωνίας, ένα είδος Βολτέρου της νεότερης εποχής. Χμμμμ συνειδητοποιώ ότι υπερβάλλω με τον παραλληλισμό αυτό αλλά φταίει ο ενθουσιασμός που δεν μου έχει περάσει ακόμα (από την Παρασκευή). Βέβαια δεν επέλεξα τυχαία τον Βολτέρο. Για μένα, είναι ο άνθρωπος που συμβολίζει την πρόκληση και την ειρωνεία!

Λίγα λόγια για τα σκηνικά και το γενικότερο στήσιμο της παράστασης διότι έπαθα πλάκα: περισσότερο εγκατάσταση παρά κλασσικό σκηνικό, δύο κινούμενα πλαίσια που έμοιαζαν με plexiglass υπερμεγέθη κουτιά διαμόρφωναν εσωτερικούς χώρους ενός σπιτιού, ένα ροκ συγκρότημα έπαιζε σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του έργου, ένας τύπος, με μια βιντεοκάμερα στο χέρι, τραβούσε ζωντανά κοντινά πλάνα των ηθοποιών ώστε να μπορεί ο θεατής να παρακολουθεί τις αντιδράσεις τους ανά πάσα στιγμή.

Και τώρα στο θέμα μας ή μάλλον στο θέμα που επέλεξε ο κορυφαίος σκηνοθέτης και επιμέρους συγγραφέας:

Το γενικότερο concept είναι ένας μοντέρνος στοχασμός πάνω στην έννοια της θυσίας μέσα από ένα κολλάζ κειμένων από την αρχαία τραγωδία (αποσπάσματα από την Ορέστεια του Αισχύλου, από την Άλκηστη του Ευριπίδη)  αλλά και πιο σύγχρονων κειμένων που καταπιάστηκαν με την θυσία (Jonathan Littell, J.M Coetzee , Hana Krall). Δεν το βλέπει όμως  μονόπλευρα το θέμα, εξετάζει τόσο την πλευρά του θύτη όσο και του θύματος και μας αναγκάζει να σκεφτούμε τη διφορούμενη πράξη της αυτοθυσίας. Πιστεύουμε ότι η αυτοθυσία είναι πράξη ηρωισμού ή μήπως είναι υπερτιμημένη και υποκινείται από βαθιά σκοτεινά κίνητρα που τελικά την καταντάνε εγωιστική και ματαιόδοξη; Παίζει με την μυθολογία για να φτάσει στο σημείο που τον ενδιαφέρει περισσότερο: το ζήτημα του Ολοκαυτώματος και πως έχει περάσει στην συλλογική μνήμη ενός έθνους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τον ενδιαφέρει η Πολωνία, εξάλλου εκεί είχαμε και τα περισσότερα θύματα.

Ο Βαρλικόφσκι καταλήγει, και νομίζω πως όλοι θα συμφωνήσουμε με αυτόν, στο ότι «γινόμαστε μάρτυρες ενός κόσμου χωρίς δίκαιους και άδικους, θύματα και θύτες. Δεν υπάρχει ενοχή, δεν υπάρχει συλλογική ευθύνη και το σημαντικότερο απ΄ όλα, δεν υπάρχει τιμωρία».

Η τελευταία φράση ταιριάζει γάντι στην Ελλάδα της σημερινής εποχής, δεν νομίζετε;

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το: