Το δηλώνω πλέον δημοσίως: είμαι ερωτευμένη με…..την Αθήνα! Είναι απίστευτο πόσα πράγματα μπορεί κανείς να κάνει μέσα σε ένα σαββατοκύριακο χάρη στο μεσογειακό κλίμα που προσφέρει η πανέμορφη χώρα μας.

Επειδή όμως όλα τα πράγματα έχουν δύο όψεις, νιώθω πολλές φορές πως στερούμεθα της χαράς της ολοκληρωτικής απόλαυσης στο Ελλαδιστάν. Εξηγούμαι: Ξημερώνει η Κυριακή, είναι μια ηλιόλουστη μέρα, αποφασίζεις να πας για περπάτημα/ποδήλατο στην Πάρνηθα να απολαύσεις την απέραντη ησυχία του δρυμού και είσαι υποχρεωμένος να αντικρίσεις το θέαμα των καμένων εκτάσεων. Αυτό (δηλαδή η άλλη όψη του νομίσματος) δεν σου επιτρέπει να χαρείς ολοκληρωτικά την εν λόγω εμπειρία διότι νιώθεις ένα σφίξιμο στην καρδιά και σε πιάνει αμέσως το παράπονο (πως γίνεται να είμαστε τόσο αναίσθητοι και ανεγκέφαλοι ταυτόχρονα;).1ο παράδειγμα ανολοκλήρωτης απόλαυσης.

2ο παράδειγμα ανολοκλήρωτης απόλαυσης: βγαίνεις για ποτό το βράδυ και ενώ όλα τα συστατικά για μια πετυχημένη βραδιά είναι συγκεντρωμένα (ευχάριστη παρέα, ωραία μουσική, φιλόξενος χώρος, normal ποτά και όχι greek style ποτά δηλαδή μπόμπες) είσαι υποχρεωμένος να υποστείς την αναρχική νοοτροπία του Έλληνα που δεν υποτάσσεται στον νόμο περί απαγόρευσης του καπνίσματος (όπως και σε όλους τους νόμους ανεξαιρέτως).

Η έκθεση γλυπτικής της Βάνας Ξένου «Η ψυχή του τόπου» στον Εθνικό κήπο αποτελεί ίσως την μόνη εξαίρεση στον κανόνα της ανολοκλήρωτης απόλαυσης. Αν το καλοσκεφτείτε, είναι μια έξοδος που τα συνδυάζει όλα. Βόλτα (ή τρέξιμο για τους πιο αθλητικούς), καθαρό αέρα, πράσινο, πολιτισμό. Πόσο μάλλον όταν κάνει και ωραίο καιρό, εκεί πλέον νιώθεις ότι δεν σου λείπει τίποτα (μήπως τελικά αυτό είναι το Dasein που τόσο παίδεψε τον Heidegger?)

Και ενώ ο Εθνικός μας κήπος απέχει μακράν από τους κήπους του Palais Royal στο Παρίσι (παρεμπιπτόντως η χάρη της Βάνας Ξένου έχει φτάσει μέχρι εκεί) ή τους κήπους του Buckingham Palace στο Λονδίνο, οι εγκαταστάσεις της Βάνας Ξένου δίνουν μία νέα αύρα στον Αθηναϊκό κήπο ζωντανεύοντας τον και καθιστώντας τον πιο φιλόξενο. Επιτέλους βρέθηκε μια νέα αφορμή για μια κυριακάτικη βόλτα στον κήπο εκτός από το να χαζεύουμε τις πάπιες, να βγάζουμε αναμνηστικές φωτογραφίες δίπλα σε ένα κορμό δέντρου ή να χλευάζουμε τα ζευγαράκια που μιμούνται την ερωτική σκηνή του Sound of Music στο απόμερο πολυγωνικό κιόσκι του κήπου.

Οι 19 μεγάλου μεγέθους εγκαταστάσεις είναι διάσπαρτα τοποθετημένες σε όλη την έκταση του κήπου και σε κομβικά σημεία. Από τα εκτεθειμένα έργα της Ξένου, με εντυπωσίασε ιδιαιτέρως το «Πέρασμα» όπου βλέπουμε ένα ορειχάλκινο γλυπτό (μια νεαρή γυναίκα, προφανώς χορεύτρια, που κάνει ένα εντυπωσιακό σπαγγάτο στον αέρα) πάνω σε μια ξύλινη οκταγωνική βάση (θυμίζει αρκετά την σειρά γλυπτών «Χορεύτριες» του Ματίς).

Επίσης άξιο προσοχής είναι το έργο «Axis Mundi – Έρως και Θάνατος», πολύ λιτό και απλοϊκό στην ερμηνεία του. Μια σωρός μεταλλικών πετρωμάτων (σύμβολο της γης), στην κορυφή της σωρού μία τσιμεντένια σκάλα (σύμβολο της ανάβασης στον ουρανό) και μια οριζόντια κολώνα, ακουμπισμένη στη μέση ακριβώς της σκάλας (προσέξτε την απόλυτη συμμετρία), διασχίζει την σωρό. Η κολώνα λειτουργεί σαν άξονα μεταξύ γης και ουρανού, συμβολίζει τον έρωτα και τον θάνατο ως δύο κατευθύνσεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Κάποια άλλα έργα της Β. Ξένου (όπως ο «Νάρκισσος») ίσως σας παραπέμψουν στο Arte Povera λόγω της χρήσης πρωτογενών υλικών αλλά δεν με ενόχλησε καθόλου διότι δένει ωραία με τον περιβάλλοντα χώρο. Ήξερα ότι ο Γιάννης Κουνέλης εκπροσωπεί το κίνημα στην Ελλάδα αλλά για την Ξένου had no idea.

Πιστεύω πως το εγχείρημα αυτό ήταν μια αξιοσημείωτη (πρώτη) προσπάθεια για την αξιοποίηση έργων τέχνης σε χώρους πρασίνου και ειδικότερα σε ένα τέτοιο χώρο στο κέντρο της πόλης. Βέβαια, κάλλιο αργά παρά ποτέ διότι ακόμα και σ’ αυτό έχουμε μείνει πολύ πίσω σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Θυμάμαι όταν πρωτοπήγα στην Βαρκελώνη πόσο είχα εντυπωσιαστεί από το Πάρκο Guell (περισσότερο από το concept βέβαια παρά από τα art nouveau έργα του Gaudi) ή από το (λιγότερο γνωστό) Πάρκο γλυπτικής Vigeland στο Όσλο (στη προκειμένη περίπτωση εντυπωσιάζεσαι από το concept αλλά και από την συντήρηση του πάρκου με την κλασσική Α class σκανδιναβική ποιότητα).

Προσωπικά πάντα ήμουν υπέρ της ανάδειξης έργων τέχνης σε δημόσιους χώρους πόσο μάλλον σε κήπους όπου η προστιθέμενη αξία είναι διπλή. Εξάλλου όλα δείχνουν πως αυτή θα είναι η νέα τάση της σύγχρονης τέχνης (Αγαπητέ κύριε Κακλαμάνη, προτείνω η ερχόμενη έκθεση στον Εθνικό κήπο να είναι architectural video installations τύπου Bill Viola).

Κλείνοντας, να προσθέσω πως για πρώτη φορά ένιωσα να μεταμορφώνεται ο χώρος μπροστά στα μάτια μου, ένιωσα ότι βρίσκομαι σε μία πολιτισμένη χώρα, ένιωσα ότι κάποτε υπήρξε πράγματι βασιλικός αυτός ο κήπος…


Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το: