Παρευρέθηκα στα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής της -ουγγρικής καταγωγής- καλλιτέχνιδας Rita Ackermann. Αυτή τη περίοδο, και μέχρι τις 4 Δεκεμβρίου, παρουσιάζονται τα πιο πρόσφατα έργα της στην αίθουσα τέχνης Ρεβέκκα Καμχή στο Μεταξουργείο.

Rita Ackermann @ Rebecca Camhi Gallery

Ο τίτλος της έκθεσης; « Stop / Crash ».

Στην πραγματικότητα θα έπρεπε να είναι «Crash / Déjà vu».

Πριν ξεκινήσω το θάψιμο, επιτρέψτε μου να πω μια καλή κουβέντα: σε περίπτωση που δεν έχετε ξανακούσει για την συγκεκριμένη καλλιτέχνιδα και σας ενδιαφέρει (λίγο έως πολύ) η σύγχρονη τέχνη, σας συμβουλεύω να δείτε την έκθεση για να πάρετε μια γεύση από την δουλειά της εφόσον έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην εικαστική σκηνή της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του ΄90 (αν και δεν είναι το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα). Αν πάλι γνωρίζετε (λίγο έως πολύ) την καλλιτέχνιδα και έχει τύχει να δείτε προηγούμενες δουλειές της, τότε η έκθεση αυτή θα σας απογοητεύσει σίγουρα (λίγο έως πολύ) διότι οι συγκρίσεις είναι αναπόφευκτες.

Όντως, οι πρώιμες δουλειές της ήταν περισσότερο παραστατικές παρά αφηρημένες, πιο κυνικές άρα και πιο αυθεντικές. Προσωπικά, στην τωρινή της δουλειά, μου έδωσε την εντύπωση ότι αντιμετωπίζει ένα τεράστιο κενό έμπνευσης το οποίο προσπαθεί να καλύψει χρησιμοποιώντας την αφηρημένη τέχνη σαν πρόσχημα. Πάντα μου την έδινε στα νεύρα όταν ο σκοπός της τέχνης είναι να σοκάρει για να σοκάρει. Εμένα προσωπικά δεν μου φτάνει αυτό, θέλω κάτι παραπάνω. Οι νύμφες της με τους έντονους σεξουαλικούς υπαινιγμούς (αυτό το στάδιο της «semi conscious sexual precocity» που περιγράφει ο Nabokov στην «Lolita»), που την έκαναν γνωστή στις αρχές της δεκαετίας του ’90 έχουν ξεφτίσει πλέον. Δεν μοιάζει όμως να βρήκε τον τρόπο να τις αποβάλλει και να ξεπεράσει τον εαυτό της δημιουργώντας κάτι νέο. Κατά την γνώμη μου, τα εκτεθειμένα έργα δεν σου περνάνε κανένα απολύτως μήνυμα, δεν σου προκαλούν κανένα απολύτως συναίσθημα είτε θετικό είτε αρνητικό (το πολύ αδιαφορία και παθητικότητα). Είναι ένα συνοθύλευμα εικόνων, χρωμάτων, τεχνικών και
υλικών (λάδι, ακρυλικό, κάρβουνο, κολάζ, σπρέι) δήθεν αφηρημένος εξπρεσιονισμός (υπενθυμίζω ότι έχει προηγηθεί ένας Pollock που έχει πρωτοστατήσει στη μέθοδο του « dripping », ένας Braque που πειραματίστηκε με το κολάζ στις αρχές του 20ού αιώνα, ένας Basquiat που ενσωμάτωσε την τέχνη του γκράφιτι στην ζωγραφική). Δεν λέω η έμπνευση όλων των καλλιτεχνών από κάπου πηγάζει και [36] One type of insoluble dietary fiber , resistant starch has been shown to directly increase insulin sensitivity in healthy people,[37][38] in type 2 diabetics,[39] and in individuals with insulin resistance, possibly contributing to reduced risk of type 2 diabetes. στην προκειμένη περίπτωση η ίδια η Ackermann  δεν κρύβει πως έχει επηρεαστεί από τον Willem De Kooning, τoν Dubuffet, τoν Rothko, το Ποπ Αρτ και άλλα αντίστοιχα κινήματα που σατιρίζουν την απληστία της καταναλωτικής κοινωνίας. Όμως, άλλο οι επιρροές (απολύτως φυσιολογικές και αναγκαίες για την καλλιτεχνική δημιουργία) και άλλο το προσωπικό στίγμα που οφείλει ο καλλιτέχνης να αφήσει προκειμένου να διεκδικήσει μια θέση στο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι. Εμένα δεν με έπεισε η Ackermann ότι έχει βρει το προσωπικό της στυλ (ή τουλάχιστον αν το είχε βρει το έχει πλέον χάσει!!).

Η γυναικεία μορφή ανέκαθεν κυριαρχούσε στο έργο της Ackermann διότι αναδεικνύει τα διάφορα δίπολα που την ενδιαφέρουν (αθωότητα-σεξουαλικότητα, ρομαντισμός-κυνισμός, προκλητικότητα-αφέλεια): «Η γυναίκα μεταμορφώνεται, είναι ευαίσθητη και βίαιη, δέχεται πιέσεις αλλά και επιβάλλεται, σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν το χάος και οι εντάσεις». Η Ackermann επιχειρεί να ανακαλύψει το θετικό που κρύβεται κάτω από το αρνητικό. «Ετσι, δηλώνει «Από τη μια βλέπεις να χτυπάνε πρέζα στη γειτονιά, αλλά από την άλλη βλέπεις πόσο ευαίσθητοι και ευάλωτοι είναι αυτοί οι άνθρωποι. Ή ας πούμε οι γυναίκες στα πορνεία, μια δουλειά κάνουν. Εάν ζεις από το σεξ και ελέγχεις τον τρόπο που δουλεύεις, δεν βλέπω κάτι το κακό. Για μένα η ομορφιά είναι το αντίθετο του πόνου».


Αυτές οι εύθραυστες manga ηρωίδες ή νεραΐδες στα περισσότερα έργα της Ackermann εξελίσσονται σε ένα ντεκόρ εμπνευσμένο από κινούμενα σχέδια και pop art στοιχεία. Αλλόκοτες σκηνές που συνδυάζουν ετερόκλιτα στοιχεία όπως γλειφιτζούρια (που συμβολίζουν την αθωότητα και συνάμα την παιδική σεξουαλικότητα)  και σύριγγες (άμεση αναφορά στα ναρκωτικά, στον υπόκοσμο, στην κοινωνική βία) με απώτερο σκοπό να προβληματιστούμε πάνω στον κόσμο που μας περιβάλλει.  

Να προτείνω ένα τολμηρό παραλληλισμό; Sarah Lucas v/s Rita Ackermann.

Τα κοινά σημεία ανάμεσα τους; ανήκουν στην ίδια γενιά νέων καλλιτεχνών που αναδείχθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 (η μία στην Μεγάλη Βρετανία η άλλη στην Αμερική) & η γυναίκα κατέχει κεντρικό ρόλο στο έργο τους.

Η τεράστια διαφορά ανάμεσα τους; Η Lucas κατάφερε να κάνει το άλμα, τόλμησε να δημιουργήσει κάτι το διαφορετικό ενώ η Ackermann παρέμεινε κολλημένη στο παρελθόν.

Σας άρεσε το άρθρο; Μοιραστείτε το: